Mỗi mục đích thuê cần một loại hợp đồng khác nhau: thuê đất để kinh doanh khác thuê mặt bằng bán hàng, lại khác thuê phòng trọ để ở. Bài này gứom cả bốn mẫu phổ biến và chỉ rõ điều khoản nào bắt buộc phải có ở từng loại.

1. Bốn loại hợp đồng thuê hay gặp
| Loại | Đối tượng thuê | Điểm cần lưu ý nhất |
|---|---|---|
| Thuê nhà ở, phòng trọ | Nhà, phòng để ở | Tiền cọc, phụ lục bàn giao, đăng ký tạm trú |
| Thuê mặt bằng cửa hàng | Mặt bằng kinh doanh | Thời hạn dài, quyền sửa chữa, treo biển |
| Thuê đất | Thửa đất trống để kinh doanh, làm kho, bãi | Mục đích sử dụng, xử lý tài sản trên đất khi hết hạn |
| Thuê đất nông nghiệp | Đất trồng trọt, chăn nuôi | Không được tự ý xây dựng, đúng mục đích nông nghiệp |
Hợp đồng thuê nhà ở không bắt buộc công chứng. Nhưng thuê mặt bằng dài hạn hoặc thuê đất để đầu tư thì nên công chứng, vì giá trị lớn và thời gian dài.
2. Điều khoản bắt buộc chung
Dù là loại nào, một hợp đồng thuê cần đủ các mục:
- Thông tin hai bên, giấy tờ tuỳ thân.
- Mô tả tài sản thuê, địa chỉ, diện tích, hiện trạng.
- Giá thuê, phương thức và ngày thanh toán.
- Tiền đặt cọc và điều kiện trả cọc.
- Thời hạn thuê, điều kiện gia hạn.
- Quyền và nghĩa vụ mỗi bên.
- Điều kiện chấm dứt và mức phạt vi phạm.
3. Mẫu hợp đồng thuê đất
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúcHỢP ĐỒNG THUÊ ĐẤT
Hôm nay, ngày ….. tháng ….. năm ….., hai bên gồm:
BÊN CHO THUÊ (Bên A): Họ tên …………………………, giấy tờ tuỳ thân số ….., địa chỉ ….., điện thoại …..
Là người sử dụng thửa đất theo Giấy chứng nhận số ….., thửa số ….., tờ bản đồ số …..BÊN THUÊ (Bên B): Họ tên hoặc tên tổ chức ….., giấy tờ số ….., địa chỉ ….., điện thoại …..
Điều 1. Đất cho thuê
Thửa đất tại địa chỉ ….., diện tích ….. m2, loại đất ….. Mục đích thuê: …………………………Điều 2. Thời hạn
Thời hạn thuê ….. năm, từ ngày ….. đến ngày …..Điều 3. Giá và thanh toán
Giá thuê ….. đồng mỗi ….. (tháng hoặc năm). Thanh toán vào ngày ….. Kỳ tăng giá (nếu có): mỗi ….. năm, không quá ….. phần trăm.Điều 4. Công trình trên đất
Bên B được xây dựng công trình tạm phục vụ mục đích thuê trong phạm vi pháp luật cho phép. Khi hết hạn, xử lý tài sản trên đất theo thoả thuận: tháo dỡ, để lại, hoặc định giá chuyển giao.Điều 5. Quyền và nghĩa vụ
Bên A bảo đảm đất không tranh chấp, không bị kê biên. Bên B sử dụng đúng mục đích, không chuyển nhượng hợp đồng khi chưa được đồng ý.Điều 6. Chấm dứt
Báo trước ….. ngày khi chấm dứt trước hạn. Mức phạt vi phạm: …..BÊN CHO THUÊ (ký) BÊN THUÊ (ký)
4. Mẫu hợp đồng thuê mặt bằng cửa hàng
Khác hợp đồng thuê nhà ở ở bốn điểm, nên ghi rõ trong hợp đồng:
- Mục đích kinh doanh cụ thể và ngành hàng, để bên thuê được dùng đăng ký địa điểm kinh doanh.
- Quyền sửa chữa, lắp đặt, treo biển hiệu và trách nhiệm hoàn trả hiện trạng khi trả mặt bằng.
- Thời gian miễn phí để thi công, sửa chữa trước khi kinh doanh.
- Điều kiện lấy lại mặt bằng và thời gian báo trước, vì bên thuê đã đầu tư vào địa điểm.
Điều khoản quan trọng nhất với người thuê mặt bằng: cam kết không tăng giá đột ngột và không lấy lại mặt bằng trước hạn khi bên thuê không vi phạm. Đây là rủi ro lớn nhất với người kinh doanh.
5. Mẫu hợp đồng thuê phòng trọ
Ngắn gọn hơn nhưng vẫn cần đủ:
- Giá thuê, tiền cọc, đơn giá điện nước rõ ràng.
- Số người ở tối đa, quy định khách, giờ đóng cổng nếu có.
- Trách nhiệm đăng ký tạm trú và thông báo lưu trú.
- Nội quy khu trọ, phòng cháy chữa cháy.
Chủ trọ cho thuê từ một số phòng trở lên cần tìm hiểu quy định về điều kiện an toàn phòng cháy chữa cháy đối với nhà trọ, vì đây là điểm đang được kiểm tra chặt sau nhiều vụ cháy.
6. Mẫu hợp đồng thuê đất nông nghiệp
Điểm khác biệt cốt lõi: bên thuê không được tự ý chuyển mục đích, không xây nhà ở trên đất. Hợp đồng cần ghi:
- Giữ nguyên mục đích nông nghiệp trong suốt thời hạn thuê.
- Trách nhiệm cải tạo đất, hoàn trả hiện trạng khi hết hạn.
- Xử lý cây trồng, vật nuôi còn lại trên đất khi kết thúc.
- Bên cho thuê vẫn chịu trách nhiệm về nghĩa vụ tài chính đất đai với nhà nước, trừ khi có thoả thuận khác.
Câu hỏi thường gặp
Hợp đồng thuê đất có cần công chứng không?
Không bắt buộc, nhưng nên công chứng với hợp đồng giá trị lớn, thời hạn dài hoặc khi bên thuê đầu tư xây dựng công trình trên đất.
Thuê mặt bằng bao lâu thì nên công chứng?
Với hợp đồng thuê mặt bằng từ vài năm trở lên hoặc đặt cọc lớn, công chứng giúp bảo vệ cả hai bên tốt hơn khi có tranh chấp.
Chủ nhà đòi lại mặt bằng giữa chừng thì sao?
Nếu hợp đồng còn hạn và bên thuê không vi phạm thì chủ nhà không được đơn phương chấm dứt. Bên thuê có quyền yêu cầu tiếp tục hoặc đòi bồi thường theo hợp đồng.
Thuê đất nông nghiệp để làm kho được không?
Không, vì làm kho là sử dụng sai mục đích. Muốn vậy phải chuyển mục đích đất trước, hoặc thuê đất phi nông nghiệp phù hợp.
Có cần xuất hóa đơn khi cho thuê không?
Cá nhân cho thuê có doanh thu vượt ngưỡng chịu thuế phải kê khai thuế. Bên thuê là doanh nghiệp cần hóa đơn để hạch toán chi phí, nên thoả thuận rõ từ đầu.
Kết luận
Chọn đúng mẫu hợp đồng theo mục đích thuê là bước đầu tiên. Với thuê đất và mặt bằng, hai điều đáng siết nhất là xử lý tài sản trên đất khi hết hạn và quyền lấy lại trước hạn. Với phòng trọ, đó là đơn giá điện nước và trách nhiệm tạm trú.
Bài liên quan
- Mẫu hợp đồng thuê nhà ở cá nhân: nội dung bắt buộc
- Hợp đồng đặt cọc thuê nhà: mẫu chuẩn và cách đòi lại cọc
- Biên bản thanh lý hợp đồng thuê nhà
- Đăng ký tạm trú online: hướng dẫn trên VNeID
Bài viết mang tính tham khảo, tổng hợp theo Bộ luật Dân sự 2015, Luật Nhà ở 2023 và Luật Đất đai 2024. Mẫu cần điều chỉnh theo tình huống cụ thể.
