Cầm sổ hồng lên nhìn thấy dòng chữ “CLN”, “BHK” hay “TMD” mà không biết là đất gì là chuyện rất thường gặp. Đây chính là ký hiệu loại đất, quyết định thửa đất được làm gì và có xây nhà được hay không. Bài này là bảng tra đầy đủ nhất để anh chị đối chiếu.
1. Ký hiệu loại đất là gì?
Ký hiệu loại đất là mã viết tắt thể hiện mục đích sử dụng của thửa đất, ghi trên bản đồ địa chính và trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hệ thống ký hiệu này được quy định tại Thông tư 25/2014/TT-BTNMT về bản đồ địa chính.
Ba nhóm đất chính theo Luật Đất đai 2024: đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp và đất chưa sử dụng. Trong mỗi nhóm lại chia thành nhiều loại, mỗi loại một ký hiệu.
Chỉ có phần diện tích mang ký hiệu đất ở (ONT hoặc ODT) mới được xây nhà ở. Đây là điểm quan trọng nhất khi xem sổ.
2. Nhóm đất nông nghiệp
| Ký hiệu | Loại đất |
|---|---|
| LUC | Đất chuyên trồng lúa nước |
| LUK | Đất trồng lúa nước còn lại |
| LUN | Đất trồng lúa nương |
| BHK | Đất trồng cây hàng năm khác |
| CLN | Đất trồng cây lâu năm |
| RSX | Đất rừng sản xuất |
| RPH | Đất rừng phòng hộ |
| RDD | Đất rừng đặc dụng |
| NTS | Đất nuôi trồng thuỷ sản |
| LMU | Đất làm muối |
| NKH | Đất nông nghiệp khác |
Toàn bộ nhóm này không được xây nhà ở nếu chưa chuyển mục đích lên đất ở.
3. Nhóm đất phi nông nghiệp
| Ký hiệu | Loại đất |
|---|---|
| ONT | Đất ở tại nông thôn |
| ODT | Đất ở tại đô thị |
| TSC | Đất xây dựng trụ sở cơ quan |
| DGD | Đất xây dựng cơ sở giáo dục và đào tạo |
| DYT | Đất xây dựng cơ sở y tế |
| TMD | Đất thương mại, dịch vụ |
| SKC | Đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp |
| SKX | Đất sản xuất vật liệu xây dựng, làm đồ gốm |
| DGT | Đất giao thông |
| DTL | Đất thuỷ lợi |
| DHT | Đất công trình hạ tầng, phát triển hạ tầng |
| DSH | Đất sinh hoạt cộng đồng |
| TON | Đất cơ sở tôn giáo |
| TIN | Đất cơ sở tín ngưỡng |
| NTD | Đất nghĩa trang, nghĩa địa, nhà tang lễ |
| SON | Đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối |
| MNC | Đất có mặt nước chuyên dùng |
Lưu ý về đất TMD: đất thương mại dịch vụ và đất cơ sở sản xuất (SKC) đều là đất phi nông nghiệp nhưng không phải đất ở, thường có thời hạn sử dụng và không được xây nhà ở. Nhiều người mua nhầm vì thấy giá rẻ.
4. Nhóm đất chưa sử dụng
| Ký hiệu | Loại đất |
|---|---|
| BCS | Đất bằng chưa sử dụng |
| DCS | Đất đồi núi chưa sử dụng |
| NCS | Núi đá không có rừng cây |
5. Một số cách gọi dân gian hay gặp
| Cách gọi | Thực chất là |
|---|---|
| Đất 03, đất nhảy | Đất nông nghiệp giao cho hộ gia đình theo Nghị định 64-CP năm 1993, gọi theo mẫu sổ giao ruộng cũ |
| Đất thổ cư | Cách gọi của đất ở, tức ONT hoặc ODT |
| Đất vườn | Thường là CLN hoặc BHK nằm cùng thửa với đất ở |
| Đất dịch vụ | Quỹ đất bồi thường cho người bị thu hồi đất nông nghiệp, khác với đất TMD |
6. Cách đọc ký hiệu trên sổ có nhiều loại đất
Một thửa đất có thể gồm nhiều loại đất khác nhau. Ví dụ trên sổ ghi:
“ODT 80 m2 + CLN 200 m2” nghĩa là thửa đất 280 m2, trong đó chỉ có 80 m2 đất ở đô thị được xây nhà, 200 m2 còn lại là đất trồng cây lâu năm.
Đây là lý do khi mua nhà vườn phải đọc kỹ sổ: diện tích lớn nhưng phần đất ở có thể rất nhỏ. Phần còn lại muốn xây phải chuyển mục đích và nộp tiền sử dụng đất.
Câu hỏi thường gặp
Đất CLN có xây nhà được không?
Không, trừ khi đã chuyển mục đích sang đất ở. Đất trồng cây lâu năm thuộc nhóm nông nghiệp.
Đất TMD có phải đất ở không?
Không. TMD là đất thương mại dịch vụ, thuộc nhóm phi nông nghiệp nhưng không được xây nhà ở và thường có thời hạn sử dụng.
BCS là đất gì?
BCS là đất bằng chưa sử dụng, thuộc nhóm đất chưa sử dụng. Muốn sử dụng phải được nhà nước giao hoặc cho thuê và xác định mục đích.
Đất 03 là đất gì?
Là cách gọi dân gian của đất nông nghiệp giao cho hộ gia đình theo Nghị định 64-CP, không phải một ký hiệu chính thức trên bản đồ địa chính.
Ký hiệu trên sổ cũ có còn đúng không?
Hệ thống ký hiệu có thể điều chỉnh theo văn bản mới, nhưng giấy chứng nhận đã cấp vẫn giữ nguyên giá trị. Khi cần, đối chiếu với cơ quan đăng ký đất đai.
Kết luận
Xem sổ hồng, việc đầu tiên là đọc ký hiệu loại đất để biết phần nào được xây nhà, phần nào là nông nghiệp. Chỉ ONT và ODT mới là đất ở. Các ký hiệu còn lại đều có giới hạn riêng, và giá rẻ thường đi kèm với giới hạn đó.
Bài liên quan
- Đất trồng cây lâu năm (CLN) là gì? Có xây nhà được không
- Đất TMD là gì? Đất thương mại dịch vụ và những điều phải biết
- Tra cứu quy hoạch đất đai: 5 cách kiểm tra chính xác trước khi mua
- Sổ hồng là gì? Phân biệt sổ hồng và sổ đỏ
Bài viết mang tính tham khảo, tổng hợp theo Thông tư 25/2014/TT-BTNMT về bản đồ địa chính và Luật Đất đai 2024. Ký hiệu có thể được cập nhật theo văn bản hướng dẫn mới.
